NFT (non-fungible token) to niewymienialny token, którego identyfikator pozwala odróżnić go od innych tokenów w danym systemie. Może być powiązany z obrazem, biletem, elementem gry lub innym zasobem. Unikalność zapisu tokena nie oznacza, że powiązanego pliku nie można skopiować.
Token, metadane i plik to różne rzeczy
Token jest zapisem obsługiwanym przez reguły blockchaina lub smart kontraktu. Metadane opisują powiązany zasób. Sam plik może znajdować się poza łańcuchem, np. na serwerze albo w odrębnym systemie przechowywania. Trwałość tokena nie gwarantuje trwałości zewnętrznego adresu.
Dlatego przed oceną projektu trzeba sprawdzić, co zapisano bezpośrednio w sieci, a co zależy od operatora. Ogólne zasady działania łańcuchów i smart kontraktów opisuje NIST. [2]
Czy NFT daje prawa autorskie?
Nie automatycznie. WIPO zwraca uwagę na różnicę między zakupem tokena a prawami do utworu. Licencja lub przeniesienie praw wymagają odpowiedniej podstawy i zgodności z właściwymi przepisami. Deklaracja w opisie kolekcji nie zastępuje sprawdzenia, czy wystawca w ogóle dysponuje prawami. [1]
Jak przebiega tworzenie i transfer?
- Projekt ustala reguły tokena i zakres powiązanych świadczeń.
- Twórca lub operator zapisuje token i metadane w przyjętym systemie.
- Użytkownik otrzymuje token na adres kontrolowany przez jego portfel.
- Transfer zmienia zapis uprawnienia do tokena; skutki poza siecią zależą od umowy i działania projektu.
Zastosowania i ograniczenia
NFT może służyć identyfikacji cyfrowego przedmiotu, dostępu lub uprawnienia, jeśli reszta systemu respektuje ten zapis. W grze potrzebna jest aplikacja, która rozpoznaje token. Przy bilecie organizator musi zapewnić wejście. Blockchain nie wykona sam tych świadczeń.
Ryzyka obejmują utratę kluczy, phishing, błąd kontraktu, zależność od zewnętrznych plików i brak płynności. Automatyczna opłata dla twórcy przy każdej odsprzedaży nie jest uniwersalną cechą NFT: zależy od reguł i miejsca transakcji.
Co sprawdzić przed użyciem?
Zapisz, jaki problem wymaga tokena, kto realizuje powiązane świadczenie i co pozostanie po zamknięciu projektu. Sprawdź licencję, przechowywanie pliku i procedurę utraty dostępu. Jeśli wystarczy zwykły bilet lub wpis w bazie, dodatkowa infrastruktura tokenowa może nie mieć uzasadnienia.
Źródła
- [1] WIPO, Guadamuz (2021): NFT i prawa autorskie.
- [2] NIST IR 8202 (2018): Blockchain Technology Overview.
Opracowanie i weryfikacja wskazanych źródeł: 3 października 2026.